Meclis’teki Teklif Instagram ve TikTok’u Nasıl Etkileyebilir?

TBMM’ye sunulan 2/3679 esas numaralı kanun teklifinin sahibi, İYİ Parti Edirne Milletvekili Prof. Dr. Mehmet Akalın. Teklif 6 Mayıs 2026’da Meclis Başkanlığına sunuldu. TBMM kayıtlarına göre düzenleme hâlen komisyonda bulunuyor. Esas komisyon Anayasa Komisyonu; Adalet ve Dijital Mecralar komisyonları ise tali komisyon olarak belirlenmiş durumda.

Teklifin sosyal ağ sağlayıcıları ve video paylaşım platformlarına yönelik bölümünde dört temel yükümlülük öne çıkıyor:

• Çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimini olumsuz etkileyebilecek şiddet ve ateşli silah içeriklerinin çocuk kullanıcı profillerine önerilmemesi.
• Çocuk kullanıcılar için içerik filtreleme ve güvenli kullanım modlarının oluşturulması.
• Şiddet içeriklerinin algoritmik olarak teşvik edilmemesi.
• Ebeveyn kontrol mekanizmalarının erişilebilir ve etkili hâle getirilmesi için teknik ve idari tedbirlerin alınması.

Burada önemli bir ayrıntı var: Teklif, Instagram veya TikTok’un bütün algoritmalarının kaldırılmasını ya da herkese aynı içeriklerin gösterilmesini öngörmüyor. Özellikle çocuk kullanıcıların karşılaştığı içeriklerin nasıl önerildiğine odaklanıyor.

Instagram, TikTok ve YouTube’a Büyük Yaptırım! Kurallara Uymayan Platformlara Küresel Ciro Cezası

×

TikTok ve Instagram Reels Akışları Değişebilir mi?

TikTok ve Instagram Reels, kullanıcıların izleme geçmişine, etkileşimlerine ve ilgi alanlarına göre içerik öneren sistemlere sahip. Bu sistemler kullanıcıların platformda daha fazla vakit geçirmesinde önemli rol oynuyor.

Ancak önerilen düzenleme, çocuk kullanıcıların şiddet ve ateşli silah kullanımını özendiren içeriklerle karşılaşmasını azaltmayı hedefliyor.

Örneğin bir çocuk kullanıcının karşısına sürekli şiddet içeren videoların çıkarılması, teklifin hedef aldığı sorunlardan biri. Platformların bu tür içerikleri çocuk profillerine önermemesi ve içerik filtreleme sistemlerini güçlendirmesi isteniyor.

Bu nedenle teklif yasalaşırsa sosyal medya şirketlerinin çocuk hesaplarında kullandığı öneri sistemlerini ve içerik güvenliği mekanizmalarını yeniden değerlendirmesi gerekebilir.

Fakat bu değişikliklerin yetişkin kullanıcıların akışlarını da aynı şekilde etkileyeceğine ilişkin teklif metninde açık bir hüküm bulunmuyor.

Şiddet İçerikleri İçin Yeni Sınırlamalar Geliyor

Teklif yalnızca sosyal medya algoritmalarını değil, televizyon ve yayın hizmetlerini de kapsıyor.

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’a eklenmesi önerilen hükme göre, ateşli silah kullanımını özendirici, meşrulaştırıcı veya kahramanlaştırıcı nitelikteki içerikler çocuk ve gençlerin izleyebileceği saat dilimlerinde yayımlanamayacak.

Bu saat aralığı 06.00-23.59 olarak belirleniyor.

Ancak teklif, bu tür içeriklerin her koşulda tamamen yasaklanmasını öngörmüyor. Uygun yaş sınıflandırması ve koruyucu semboller kullanılarak yayımlanabilmelerine imkân tanınıyor.

Böylece amaç, şiddet içeriklerinin çocuklara kontrolsüz biçimde ulaşmasını engellemek ve yaşa uygun olmayan yayınların erişimini sınırlandırmak.

Ebeveyn Kontrolü Daha Etkili Hâle Gelebilir

Düzenlemenin bir diğer önemli başlığı ebeveyn kontrol sistemleri.

Bugün birçok sosyal medya platformunda ekran süresi takibi, içerik kısıtlama ve aile denetimi gibi özellikler bulunuyor. Ancak bu araçların ne kadar kolay kullanılabildiği ve çocukların zararlı içeriklere erişimini ne ölçüde engellediği tartışılıyor.

Teklif, sosyal medya ve video paylaşım platformlarının ebeveyn kontrol mekanizmalarını erişilebilir ve etkili hâle getirmek için gerekli teknik ve idari tedbirleri almasını öngörüyor.

Bu yaklaşım, ailelerin çocukların dijital deneyimleri üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmasını hedefliyor. Platformların yalnızca bir ebeveyn kontrol seçeneği sunması değil, bu sistemlerin gerçekten kullanılabilir olmasını sağlaması da önem kazanabilir.

Kurallara Uymayan Platformları Ne Bekliyor?

Teklifte yeni yükümlülüklerin uygulanmasını sağlamak amacıyla yaptırım mekanizması da bulunuyor.

Metne göre 6112 sayılı Kanun’a eklenecek hükümlere aykırı yayın yapan kuruluşlara, ihlalin ağırlığına göre Üst Kurul tarafından idari para cezası, program durdurma veya yayın durdurma yaptırımları uygulanabilecek.

Bu bölüm özellikle televizyon ve yayın hizmetleriyle ilgili. Sosyal ağ sağlayıcılarına yönelik yükümlülüklerin yaptırım çerçevesi ise teklifin ilgili kanun maddelerinde düzenleniyor. Dolayısıyla bütün platformlara aynı cezanın otomatik olarak uygulanacağını söylemek doğru değil.

Sosyal Medya Algoritma Düzenlemesi Yasalaşacak mı?

Sosyal medya algoritma düzenlemesi, çocukların dijital platformlarda karşılaştığı içeriklerin kontrol altına alınmasına yönelik yeni bir tartışma başlatıyor.

Teklif yasalaşırsa Instagram, TikTok ve YouTube gibi platformların çocuk kullanıcılar için içerik önerme, filtreleme ve ebeveyn kontrolü sistemlerinde değişiklik yapması gerekebilir.

Ancak şu an için düzenleme yürürlüğe girmiş değil. TBMM’nin resmî kayıtlarında teklifin son durumu komisyonda olarak görünüyor. Önce komisyon sürecinin tamamlanması, ardından teklifin Genel Kurul gündemine gelmesi ve kabul edilmesi gerekiyor.

Asıl tartışma ise burada başlıyor: Çocukları zararlı içeriklerden korumak için sosyal medya algoritmalarına müdahale edilmesi gerekli mi? Yoksa bu tür düzenlemeler platformların içerik özgürlüğü ve kullanıcı tercihleri üzerinde yeni tartışmalar mı yaratacak?

Bu yazıya tepkin ne?

0Beğendim0Sevdim0Komik0Vay Be0Üzücü0Sinir